Zobacz także

Na szlaku grodzisk pruskich w Tolkmicku

A A

warmia i mazury ciekawe miejsca,  mazury ciekawe miejsca,  szlak grodzisk pruskich tolkmicko

Tolkmicko, miasteczko leżące na Wysoczyźnie Elbląskiej, to świetne miejsce na weekend. Znajdziesz tu urocze widoki, piękne zabytki i pamięć o dawnych czasach, gry krainą władało plemię Prusów. Ich ślady nadal widoczne są bliższej i dalszej okolicy.

Pruscy mieszkańcy


Najdawniejszymi mieszkańcami Warmii i Mazur byli pogańscy Prusowie. Z badań archeologicznych wynika, że w okolicy, w której dzisiaj znajduje się Tolkmicko, istniał wczesnośredniowieczny gród, który mógł powstać jeszcze w epoce żelaza. Poza nim na terenie gminy odnaleziono inne grodziska, które świadczą o zagospodarowaniu tego miejsca przez ludzi.

Prusowie chętnie osiedlali się tam, gdzie naturalne ukształtowanie terenu było ich sprzymierzeńcem. Budowle obronne wznosili więc w pobliżu głębokich wąwozów, niedaleko bagien i rzecznych rozlewisk. Nigdy nie stworzyli jednolitego państwa, do końca pozostając narodem plemiennym. Naturalne dla nich było życie w zgodzie z przyrodą, której oddawali cześć, a  bardzo ważnym elementem ich wierzeń stanowił kult przodków.

Chociaż Prusowie byli walecznym plemieniem, musieli poddać się silniejszym od siebie Krzyżakom. Rycerze zakonni podbili ich w XIII wieku…

W poszukiwaniu śladów dawnych grodzisk


Prusowie wyginęli, a ci którzy ocaleli wkrótce zasymilowali się nowymi osadnikami – a nam pozostało jedynie poszukiwanie ich śladów, co może być całkiem dobrym pomysłem na spędzenie czasu w Tolkmicku. Archeolodzy odkryli tu bowiem wiele pozostałości po pierwszych mieszkańcach. Należy do nich między innymi odcinek starej drogi oraz dawne fosy, obronne wały i majdany. Wyraźnie odcinają się na tle przyrody, która już dawno wyciągnęła po mnie swoją rękę.

W Tolkmicku udostępniono trzydziestokilometrowy żółty szlak turystyczny „Śladami Grodzisk Pruskich”. Jest to pętla, która prowadzi z Tolkmicka najpierw do Wałów Tolkmita – najważniejszego punktu na trasie. Miejsce znajduje się na terenie rezerwatu przyrody „Dolina Stradanki” i stanowi przykład świetnie zachowanego staropruskiego grodziska. Zobaczysz tu dokładnie, jak wykorzystywano naturalne otoczenie do stworzenia świetnie działających fortyfikacji.

Kolejnym punktem na szlaku jest cmentarzysko Nowinka. Co ciekawe, archeolodzy znaleźli tu zarówno groby ludzi, w których składano prochy po spaleniu, jak i pochówki końskie. Niektórzy pochowani zostali z bogatym wyposażeniem – ozdobami ze srebra i brązu, naczyniami oraz żelaznymi mieczami. Naukowcy datują cmentarzysko na VI-VIII wiek.

Następny przystanek – Chojnowo, gdzie odkryto ślady grodziska oraz cmentarzyska. We wsi znajduje się również punkt widokowy. Po nasyceniu oczu widokami proponujemy udać się w kierunku osady Święty Kamień leżącej już bardzo blisko Tolkmicka. Przed wsią znajdują tablice informujące o tym, jak dostać się do lokalnej atrakcji, jaką jest zanurzony w wodach Zalewu Wiślanego święty kamień Prusów. Był on przedmiotem kultu plemienia.

fot. 8moments (Pixabay.com CC0)

avatar

akceptuję regulamin

Zobacz także

Na skróty:

Mazury

Mazury to kraina historyczna oraz etnograficzna położona na północnym wschodzie Polski. Geograficznie jest część Pojezierza Mazurskiego a także Iławskiego. Mazury są położone w województwie warmińsko-mazurskim.

Ostatnie zlodowacenie mające miejsce około 14000-15000 lat temu ukształtowało krajobraz Mazur. Teren jest pagórkowaty, z wieloma jeziorami, rzeczkami i strumykami. Około 30% powierzchni Mazur pokrywją lasy. Na północy Mazur przeważają grądy a na południu możemy ogłądać bory sosnowe oraz mieszane.

Nazwa Mazury została wprowadzona przez władze pruskie w XIX wieku.

"Rzeczownik Mazur pochodzi od przedrostka maz- (brudzić, smolić, mazać) – pierwotnie słowo maź, oznaczało smołę i dziegć, pochodzi od zamieszkujących tutejsze lasy smolarzy – do którego dodano przyrostek -ur."

W dawnej polszczyźnie Mazur to mieszkaniec Mazowsza i z tym należy wiązać pochodzenie słowa Mazury. Z Mazowsza w dawnych czasach napływało na teren Mazur bardzo wiele osób, które się tu osiedlały. Mieszkańcy Mazur byli w większości z wyznania protestantami a dokładniej luteranami, którze władali jednak językiem polskim.

Mazury nazywa się Krainą tysiąca jezior ale na Mazurach jezior jest ponad dwukrotnie więcej

Warmia a Mazury

Mazurzy w większości byli protestantami i wraz z reformą narodziła się odrębność tej krainy poneiważ religia stała się głównym kryterium ludności która zamieszkuje te tereny. Warmia była natomiast katolicka i do 1772 roku wchodziła w skład Polski a reszta kraju była protestancka.

Mazury nigdy nie stanowiły odrębnej jednostki administracyjnej pod jakimkolwiek względem - Warmia natomiast tak. Nie da się więc jednoznacznie ustalić granic Mazur. Mazurzy to w skrócie Prusacy, protestanci a ich język to Polski lub mazurski. Ich germańska asymilacja miała miejsce do roku 1945 a potem większość z nich wyjechała do Niemiec. Dzisiaj rdzennych Mazurów jest na Mazurach około 5000.

"We współczesnej branży turystycznej określenie Mazury rozszerzyło swoje znaczenie: wszędzie, gdzie na północnym wschodzie Polski występują jeziora, pagórki i lasy, mówi się o Mazurach."